Sitenize yeni bir ziyaretçi geldiğinde sitenize dair ilk izlenimi çabuk bir şekilde oluşacaktır. İyi bir ilk izlenim, ziyaretçinizin sitenize yeniden gelmesini sağlayabilecek önemli faktörlerden biri iken, kötü bir ilk izlenimin bıraktığı izlerin üstesinden gelmek zordur.
Yazının devamında bulacağınız liste sitenizi ziyaret eden ziyaretçilerin ilk izlenimlerini etkileyen 21 faktörü listelemektedir. Bu listenin faktörlerin sadece bir kısmı olduğunu ve tüm faktörleri oluşturmadığını unutmayın. Eğer istersiniz sizce önemli olan faktörleri de yorumlarınızla paylaşabilirsiniz.
1. Açılma Süresi
Pek çoğumuz yavaş açılan web sitelerine karşı sabırsızızdır. Diğer yandan hızlı açılan web siteleri ziyaretçileri siteniz üzerinde gezinmeye teşvik edecektir, zira her bir sayfanın açılması için uzun süre beklemeyeceklerini bilirler.
2. Hata Mesajları
Eğer sitenizi ziyaret eden ziyaretçiler hata mesajları alıyorlarsa ve sitenize erişmede sıkıntı yaşıyorlarsa, sitenizden etkilenmeyeceklerdir ve sitenizi bir kez daha ziyaret etmeyeceklerdir. Sitenizde oluşabilecek pek çok hata bulunmaktadır. BlogStorm'un yayımladığı şu makale bir adet başarısız siteyi ele alıyor ve problemlerini irdeliyor.
3. Renkler
Sitenizin görünümü hiç şüphesiz ilk izlenimde oldukça etkilidir. Sitenizin genel renk şeması, sitenizin çekiciliğinde önemli rol oynar. Doğru renk kombinasyonlarını seçmek zor olabilir, ancak İnternet üzerinde size bu konuda yardımcı olabilecek pek çok araç bulunmaktadır. Renklerin psikolojisine dair kaynaklar ve bağlantılar için Web siteniz için mükemmel renkleri bulun adlı yazıyı ya da bildirgec üzerinde yayımladığım Tasarımcılar İçin Renk Planlama (Color Scheming) adlı yazımı okuyabilirsiniz.
4. Logo / Marka
Sitenizin genel görünümünü etkileyen bir diğer faktör de sitenizin logosu ve markasıdır. En önemlisi sitenizde kullanacağınız logo işinizi ya da kurumunuzu sizin ziyaretçilerinizin düşünmesini istediğiniz şekilde düşünmesine yol açabilecek şekilde markalaştırabilmelidir. Daha fazla bilgi için David Airey'in yazdığı Bir logoyu mükemmel yapan nedir? başlıklı yazıyı okuyabilirsiniz.
5. Başlık Görselleri
Baskın başlık görselleri sık kullanılır ve ilk izlenime güçlü etkileri olabilir. Kişisel olarak ben bloglarda büyük boyutlu başlıkları seven bir değilimdir ancak bazı blog tasarımcıları bunu mükemmel bir şekilde uygulayabiliyorlar. Şahsen ben içeriğin sayfanın üst kısmında başlamasını isterim ancak pek çok ziyaretçi benimle aynı fikirde değildir. Nate Whitehill sitesinde oldukça çekici bir başlık görseli kullanmaktadır.
6. Tipografi
Görece etkili olan bir diğer element ise tipografi ve yazıtipleridir. Tipografideki değişiklik önemli bir değişiklik olmayabilir ancak sitenizin genel görünümünü tümden değiştirebilecek kapasitededir. Mark Boulton tarafından yazılan Daha İyi Tipografi İçin 5 Basit Adım makalesi size konu ile ilgili daha detaylı bir bilgi verebilir.
7. Anahat
En önemli tasarım elementlerinden birisi de anahattır (layout). Hangi anahattı kullanırsanız kullanın, kullanacağınız anahat sitenizdeki önemli öğelere ziyaretçinin dikkatini çekebilmelidir. Anahat sadece çekici bir tasarım oluşturmak için kullanılmakla kalmaz, ayrıca sitenizi ziyaretçilerinizin daha kolay bir şekilde kullanabilmelerini de sağlar. Web sitelerinin pek çoğu standart tasarım elementlerini kullansa da sitenizi diğerlerinden ayırabilmenin bir yolu da anahat üzerinde yaratıcılığınızı konuşturmaktır. Elbette yaratıcı bir anahattın sitenizin kullanılabilirliğini azaltmaktansa işlevselliğini arttırmayı tercih etmelisiniz.
8. Reklamlar
Sitenize dair kötü bir izlenim uyandırmanın en kolay yollarından birisi de sitenizi reklamlarla doldurmaktır. Günümüzün İnternet kullanıcılarının pek çoğu siteler üzerinde reklam gördüklerinde şaşırmazlar ancak çok fazla ve yanlış türde kullanılan kötü bir şekilde yerleştirilmiş reklamlar ziyaretçilerinizin sitenizden kolayca soğumasını sağlayabilir.
Genel bir kural olarak reklamlarınızı ziyaretçilerinizin sitenizdeki içeriği okumalarına engel olmayacak bir şekilde yerleştirmelisiniz, tabi eğer sitenizin amacı tıklama başına reklamlar üzerinden para kazanmak değilse. Hareketli reklamlar da bir diğer önemli konudur zira bu tip reklamlar site ziyaretçilerinizin dikkatini kolayca dağıtabilirler.
Ziyaretçilerizi ilgilendiren ve sitenizin ana içeriği ile karışmayan reklamlar kullanırsanız ziyaretçileriniz bunu kötü algılamayacaklardır.
9. İtibarınız
Sitenizi ilk kez ziyaret eden ziyaretçilerinizin bir kısmı daha önce sizin hakkınızda bilgilendirilmiş olabilir. Çoğu zaman sizin hakkanızda sitenize bağlantı veren bir başka site üzerinde bilgi sahibi olmuşlardır. Bu durum özellikle blogcular arasında yaygındır. Eğer o ziyaretçi siteniz hakkında olumlu bir yorum okumuşsa onun ilk izlenimini olumlu yönde etkileyebilecek bir itibar bırakmışsınızdır. Bu durum ziyaretçiniz eğer sizin hakkınızda kötü yorumlar okumuşsa aksi yönde de işleyebilir.
10. Navigasyon Kolaylığı
Muhtemelen hepimiz üzerinde okunacak pek çok içerik bulunan bir site görünen ancak istediğimiz şeyi bulamadığımız bir site ile karşılaşmışızdır. Kötü bir navigasyona sahip bir web sitesinden daha rahatsız edici bir şey var mı bilmiyorum. İyi tasarlanmış bir navigasyona sahip web sitesinin, ziyaretçilerinizin sitenizdeki deneyimleri üzerinde çok pozitif bir etkisi olabilir.
11. Amacınızın Netliği
Yeni ziyaretçiler sitenizin varoluş amacını çabucak anlayabilmelidirler. Pek çok sitesi bunu sitelerinin üst kısmında sitenin içeriğini özetleyen bir tanım kullanarak başarırlar. Hakkında sayfaları da iletişim açısından önemli elementlerden biridir.
12. Profesyonel Olmayan Öğeler
Düşük kalitede animasyonlu GIF görselleri gibi bazı öğeler ve sayaçlar kötü bir ilk izlenim oluşturabilirler. Genel olarak sitenizi 10 yıl önce tasarlanmış gibi gösterebilecek her şeyden uzak durulmalıdır.
13. Görsellerin ve Fotoğrafların Kalitesi
Yüksek kalitede bir fotoğrafın ya da grafiğin tasarım üzerinde bırakabileceği etki gerçekten inanılmazdır. Ne şans ki İnternet üzerinde yüksek kalitede düşük ücretli fotoğraflar bulabileceğiniz pek çok resim bulunmaktadır hatta bunlardan bazıları ücretsizdir. İyi bir ücretsiz resmi bulmak için harcayacağınız zaman, daha çabuk bulacağınız ve sadece birkaç lira ödeyerek sahip olabileceğiniz resimlerle kıyaslandığında, harcanmaya değmez. İnternet üzerinde fotoğraf bulabileceğiniz sitelerin bir listesine ulaşmak için bu makaleyi okuyabilirsiniz.
14. Erişilebilirlik
Web tasarımında erişilebilirlik son zamanların popüler konusu haline gelmiştir. Gerçek olan şu ki ziyaretçilerinizin pek çoğu ortalama ziyaretçi kategorisine düşmeyecektir. Bazılarının engelleri olacak, bazıları eski bir tarayıcı kullanıyor olacak, bazılarının da yavaş bağlantıları olacaktır. Eğer web siteniz siteniz tarafından erişilebilir olmazsa, bu ziyaretçileriniz üzerinde kötü bir izlenim bırakacağının garantisidir.
15. Açılır ve gizli-açılır pencereler
Günümüzde pek çok İnternet kullanıcısı bir tür pop-up engelleyicisi kullanmaktadır. Pek çok ziyaretçi, engellenemeyen açılır pencerelerden hoşlanmazlar ve bu da kötü bir izlenime yol açar. Buna rağmen bazı siteler halen açılır pencereleri verimli bir şekilde kullanmaktadırlar, bu sebeple açılır pencere kullanmadan önce artıların ve eksilerini iyi bir şekilde tartmanız önerilir.
16. Video ve Ses
Gün geçtikçe daha fazla İnternet kullanıcısı yüksek hızlı bağlantılara sahip oldukça ses ve video içerikli web siteleri daha yaygın kullanılmaya başlayacaktır. YouTube gibi sitelerin başarısı bu tip elementlerin pek çok ziyaretçi tarafından olumlu karşılandığının bir göstergesidir. Genel bir kural olarak ses ve video içerikleri otomatik olarak başlatılmamalıdır.
17. İştiraklar ve Kurumlar
Ziyaretçiler sitenizi ilk kez ziyaret ediyor olabilirler ancak birlikte iş yaptığınız ya da ürünlerinizi kullanan diğer firmaların ismini görerek siteniz hakkında olumlu bir izlenime kapılabilirler. Buna güzel bir örnek olarak Media Temple web sitesi gösterilebilir. Media Temple'nin ana sayfasını ziyaret eden ziyaretçiler Nike, Sony ve Starbucks gibi firmaların Media Temple hakkındaki yorumlarına ulaşacaklardır. Eğer ziyaretçinizin ürünleriniz ve hizmetleriniz hakkında şüpheleri varsa, bunun gibi iyi bilinen şirketlerin ilk izlenime katacağı olumlu katkı kaçınılmazdır.
18. İçeriğin Kalitesi
Elbette kaliteli içerik bu listenin dışında kalamazdı. Her ne kadar sitenin içeriği, tasarımı kadar ilk izlenime etkisi olan bir element olmasa da, siteniz üzerinde bir dakikadan daha uzun süre kalan bir ziyaretçinin ilk izlenimi üzerinde hatırı sayılır bir etkisi olacaktır. Bu özellikle bloglar için önemli bir faktördür. Siteniz ilk kez ziyaret eden bir ziyaretçi mükemmel bir içeriğe ulaşırsa, siteniz hakkındaki ilk izlenimi hiç şüphesiz olumlu olacaktır.
19. Ton
İçeriğin kendisinin yanısıra içeriğin tonu da ilk izlenimde etkilidir. Daha önce güçlü içeriğe sahip ancak yazarı tarafından olumsuz bir tona sahip pek çok blogla karşılaştım.
20. Yorumların Sayısı ve Geri İzlemeler
Blogunuzu ilk kez ziyaret eden ziyaretçilerin pek çoğu, yazılarınızdaki yorumların sayısına dikkat edeceklerdir. Yorumların ve geri izlemelerin sayısının fazlalığı, ziyaretçilerin ilgil içeriğin başkaları tarafından önemsendiği ve bu sayede onun değerli olduğu izlenimini uyandırır. Öte yandan hiçbir yorumu bulunmayan yazılar, ziyaretçinin ilgili içeriği kimlerin okuduğunu düşünmesine yol açar.
21. Flash Girişler
Olumlu ya da olumsuz, flash girişleri (intro) bulunan sitelerin ziyaretçilerin ilk izlenimine etkisi olacaktır. Ben pek çok web sitesinde flash girişi bulunmasından hoşnut değilimdir. Bu tip girişlerin bazı endüstrilerdeki bazı web sitelerinde yeri olduğunu düşünürüm, mesela film ya da rock müzik gruplarının web siteleri gibi. Eğer ziyaretçilerinizin sizden bir flash girişi beklemediğini düşünüyorsanız flash girişi kullanmaktan kaçınırım.
